Na treść umowy leasingu składają się przede wszystkim konstytutyw­ne prawa i obowiązki stron umowy. Najważniejszymi elementami tej umowy są: dane informacyjne o stronach, określenie przedmiotu umowy, jego wartości i warunków dostawy rzeczy, - czas trwania umowy, zasady użytkowania przedmiotu leasingu przez leasingobiorcę, określenie wysokości i terminarz opłat leasingowych, warunki gwarancji i serwisu, zasady ubezpieczenia i ponoszenia ryzyka, warunki dostępu leasingodawcy do przedmiotu leasingu, warunki zakończenia umowy, w tym warunki ewentualnego naby­cia rzeczy przez leasingobiorcę, postanowienia końcowe. Nie wnikając w szczegółowe postanowienia umów leasingowych w dalszej części przedstawione zostaną najważniejsze postanowienia decydujące o jej treści. Określenie przedmiotu umowy, jego wartości i warunków dostawy. W transakcji leasingowej wybór przedmiotu leasingu, ustalenie ceny, terminu, okoliczności i miejsca dostawy rzeczy będącej przedmiotem późniejszej umowy leasingu występują najczęściej w relacji między do­stawcą a leasingobiorca. W tym zakresie w praktyce przyszły leasingobior­ca - po dokonaniu wyboru przedmiotu dostawy i ustaleniu z dostawcą warunków sprzedaży - składa leasingodawcy stosowną dokumentację. W umowie leasingu powinny być zatem uwzględnione takie elementy, jak: precyzyjne określenie rzeczy stanowiącej przedmiot leasingu, jej charakterystyki użytkowej, wartości, warunki i terminy dostaw rzeczy leasingobiorcy, określenie odpowiedzialności leasingodawcy względem leasingobior­cy za wydanie mu przez producenta (albo dostawcę) rzeczy np. po upływie terminu, z wadami fizycznymi lub prawnymi, zwykle w ta­kich przypadkach leasingodawca ceduje na leasingobiorcę roszczenia przysługujące mu przeciwko dostawcy z tytułu wad wydanej rzeczy. Czas trwania umowy./ W umowie powmieńbyć określony czas, na jaki umowa o odpłatne użytkowanie rzeczy została zawarta. W umowie powinny być określone warunki ewentualnego wypowiedzenia umowy. Umowa leasingu jest zawierana na czas oznaczony, a stosunek zobo­wiązaniowy pomiędzy leasingodawca a leasingobiorca wygasa przez wykonanie umowy. Wykonanie umowy jest bowiem niejako naturalnym sposobem jej zakończenia. Jednakże możliwe jest zakończenie umowy leasingu także z innych powodów, np. przez jej wypowiedzenie lub odstąpienie od umowy. W ściśle oznaczonych przypadkach lub na mocy porozumienia stron, w wyniku którego mogą one wcześniej doprowa­dzić do zakończenia umowy. Zakończenie umowy leasingu jest możliwe także w wyniku przepro­wadzenia postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego w stosunku do którejkolwiek ze stron. Zasady użytkowania przedmiotu umowy przez leasingobiorcę. W tym zakresie umowy zawierają najczęściej postanowienia: - zobowiązanie leasingodawcy do nie ingerowania u leasingobiorcy w warunki używania rzeczy przez niego; podkreślić należy, że obowiązek ten wynika z samej istoty leasingu, nawet wówczas, gdy nie jest to wyraźnie w umowie ustalone, zachowanie przez leasingobiorcę technicznego stanu rzeczy z uwz­ględnieniem normalnego zużycia (np. obowiązek konserwacji i na­prawy), a także zasady postępowania w razie utraty rzeczy przez leasingobiorcę (np. straty losowe, kradzież, itp.); leasingobiorca może oczywiście z dostawcą lub leasingodawca zawrzeć dodatko­wą umowę serwisu, warunki ubezpieczenia rzeczy. Leasingobiorca ma obowiązek przez cały okres umowy utrzymać przedmiot leasingu w stanie umożliwiającym jego „normalne" używa­nie. Do zakresu tak rozumianego utrzymania wchodzą w wypadku leasingu finansowego nie tylko obowiązki dokonywania konserwacji, przeglądów, napraw uszkodzeń powstałych w trakcie używania, ale również odpowiedzialność za utratę przedmiotu leasingu. Oznacza to, że w wypadku uszkodzenia, pogorszenia stanu przedmiotu leasingu lub przypadkowej utraty na leasingobiorcy ciąży obowiązek naprawienia tego przedmiotu albo zastąpienia go innym przedmiotem tego samego rodzaju i tej samej wartości łub natychmiastowego zapłacenia wszyst­kich nie spłaconych rat kredytu tytułem odszkodowania. W praktyce, w większości przypadków leasingobiorca zawiera z do­stawcą odpowiednią umowę serwisową, lub ma obsługę techniczną zleconą dostawcy bądź firmie wyspecjalizowanej lub autoryzowanej przez dostaw­cę. Strona występująca w umowie jako leasingodawca - w celu zapewnie­nia lepszej ochrony swych interesów - zobowiązuje leasingobiorcę do ubezpieczenia przedmiotu leasingu od wszelkich możliwych rodzajów ryzyka w czasie jego nabycia. W praktyce zdarza się, że umowę ubezpie­czenia zawiera przedsiębiorstwo leasingowe, doliczając koszty ubezpiecze­nia do spłacanych przez leasingobiorcę kosztów finansowania. Warunki dostępu leasingodawcy do przedmiotu leasingu. Leasingobiorca ma prawo do posiadania przedmiotu przez określony czas, tym samym dysponuje prawem do jego używania w sposób niezakłócony. Oznacza to, że w razie jakiegokolwiek naruszenia owego prawa leasingobiorca może dochodzić jego ochrony, zarówno w stosun- ku do leasingodawcy jak i osób trzecich (tzw. ochrona posesoryjna). Natomiast w przypadku naruszenia prawa własności przedmiotu leasin­gu (np. zaboru czy kradzieży), leasingodawcy przysługuje prawo wystą­pienia z odpowiednimi roszczeniami wobec osób trzecich, które to prawo naruszyły. Wysokość i terminarz opłat leasingowych. Podstawowym obowiązkiem leasingobiorcy (korzystającego) jest do­konywanie ustalonych w umowie opłat (stawka leasingowa) za korzy­stanie z przedmiotu leasingu. Podkreślić należy, że obowiązku tego nie wyłączają żadne związane z przedmiotem leasingu uchybienia, usterki rzeczowe czy formalnoprawne. W umowie istotne są postanowienia dotyczące wysokości kwot oraz warunków i terminów zapłaty opłat leasingowych. Najczęściej w praktyce zapłata stawki leasingowej jest z reguły realizowana w systemie ratalnym z tym, że pierwsza rata (najczęściej wyższa od pozostałych) płatna jest po przekazaniu leasin­gobiorcy przedmiotu leasingu w rx)siaa^nie,^a_-pQzostałe (równe) w określonych, np. miesięcznych, odstępach czasu. Umożliwia to z jed­nej strony równomierną spłatę wyłożonego przez leasingodawcę kapita­łu, z dnigieJLj^Jcontole^ytuacji finansowej leasingobiorcy i zmniejsze- nie^gzyka leasingodawcy. W przypadku opóźnienia się leasingobiorcy w^apłacie~naTeznosci ponosi on konsekwencje z tego tytułu - zgodnie z postanowieniami umówyTączącej oT5e""stroftyv-UfflOwa powinna pre­cyzyjnie określać sankcje dla leasingobiorcy za niedotrzymanie termi­nów zapłaty (np. odsetki, odszkodowanie, skumulowana zapłata i wre­szcie wypowiedzenie umowy z równoczesnym zwrotem rzeczy). Warunki zakończenia umowy. Stosunek zobowiązaniowy między stronami umowy wygasa w spo­sób naturalny (wykonanie umowy w ustalonym wcześniej terminie) lub z powodu wypowiedzenia umowy albo z innych przyczyn. Po wykona­niu umowy jej przedmiot wraca do leasingodawcy, chyba że leasingo­biorca skorzysta z przysługującego mu często prawa opcji kupna lub przedłużenia umowy. Należy przypomnieć, że trwałość umowy leasingu w ciągu przewidy­wanego okresu umownego jest regułą. Wcześniejsze jej rozwiązanie stanowi wyjątek i powinno do niego dochodzić tylko z powodu błędnej decyzji inwestycyjnej leasingobiorcy. Może on również uzyskać upraw­nienie do wcześniejszego zakończenia umowy na skutek wprowadzenia do niej klauzuli, że leasingobiorca w każdym czasie trwania stosunku umownego może zaproponować przedsiębiorstwu leasingowemu zakup przedmiotu leasingu - po z góry określonej w umowie cenie. W przy­padku odrzucenia takiej propozycji, umowa leasingu zostaje automaty­cznie rozwiązana. Zakończenie umowy może nastąpić również i z innych przyczyn: pogorszenia się sytuacji ekonomicznej leasingobiorcy w stopniu zagrażającym wykonaniu umowy (np. rozległa egzekucja admini­stracyjna lub sądowa z majątku leasingobiorcy), opóźnienia leasingobiorcy w spłacie czynszu, ale tylko wówczas, gdy leasingodawca dał możliwość leasingobiorcy naprawienia szkód w tym zakresie, nie wypełnianie przez leasingobiorcę innych podstawowych posta­nowień umowy (np. używanie rzeczy niezgodnie z przeznacze­niem), z przyczyn obiektywnych np. bankructwo i upadłość jednej ze stron, kiedy zastosowanie mają przepisy prawa upadłościowego, z przyczyn określonych w ustawach szczególnych np. o prywaty­zacji przedsiębiorstw państwowych. Ogólne warunki umów przedsiębiorstw leasingowych przyznają le­asingobiorcy po zakończeniu umowy możliwość innego ukształtowania jego stosunku do przedmiotu leasingu niż zwrot przedmiotu leasingo­dawcy. W określonym terminie (najczęściej 6 m-cy przed zakończeniem umowy) może leasingodawca zgłosić ofertę w sprawie skorzystania z możliwości przedłużenia umowy lub zakupu przedmiotu. Dla przedłu­żenia umów leasingowych charakterystyczne jest to, że w nowym okresie umownym spłaty bywają o wiele niższe (ponieważ wartość obiektu uległa w pełni lub w bardzo znacznej części amortyzacji) oraz że umowy te mogą zostać wypowiedziane przy zachowaniu określonego terminu. Jeśli chodzi o przysługującą leasingobiorcy możliwość zakupu przed­miotu leasingu po zakończeniu umowy, to ta możliwość zwiększa dla niego znacznie ekonomiczną atrakcyjność leasingu. Leasingobiorca mo­że bowiem za relatywnie niską cenę nabyć przedmiot na własność, następnie może używać go przez określony przez siebie czas i przy ostatecznej jego likwidacji (sprzedaży, złomowania) osiągnąć nawet pewien dochód. Przedłużenie umowy i zakup przedmiotu leasingu są najczęściej przyznanymi przez ogólne warunki uprawnieniami leasingobiorcy do kształtowania jego stosunków z leasingodawca po zakończeniu umowy. Do umowy leasingu dołącza się następujące załączniki: ogólne warunki umowy leasingowej, harmonogram finansowy spłat czynszów leasingowych, deklarację wekslową, która wskazuje kiedy leasingodawca może skorzystać z weksla wystawionego przez leasingobiorcę, protokół zdawczo - odbiorczy przekazania leasingobiorcy przed­miotu leasingu, upoważnienie do użytkowania przedmiotu leasingu przez leasin­gobiorcę przez okres trwania umowy leasingu. Ogólne i szczegółowe warunki umów leasingu mają zasadnicze zna­czenie dla kształtowania się stosunku zobowiązaniowego, stron umów i ochrony ich interesów. W polskiej praktyce gospodarczej funkcjonuje wiele - różnej jakości wzorów umów leasingu opierających się na generalnej zasadzie swobody tych umów. W załącznikach przedstawio­no wzór umowy opracowany przez dr Wojciecha Marka. Wzór umowy dotyczy rozbudowanej transakcji leasingu, w której: leasingobiorca zgłasza ofertę transakcji leasingu określając przed­miot leasingu oraz wskazując dostawcę rzeczy (tu zagranicznego), warunki nabycia przedmiotu przez leasingodawcę; leasingodawca jest finansującym całą transakcję; leasingobiorca ma prawo nabycia rzeczy lub przedłużenia stosun­ku umowy na czas nie oznaczony. Wzorcowa umowa jest rozbudowana, co nadaje jej cechy uniwersal­ności. W zależności od zakresu i charakteru umowy leasingu, umowa może być znacznie uproszczona, a nawet bardzo skrócona, określająca przedmiot, okres leasingu oraz początkową i końcową wartość przed­miotu, a także wysokość i terminy wpłat opłat leasingowych.